‘Hier draait het niet om diploma’s, maar om talent’
(Uit Dagblad van het Noorden, 10 april 2026)
door Ina Kooistra-Vogel / foto: Anjo de Haan
Weg met het systeem van het beoordelen van mensen op basis van diploma’s. In gemeente Het Hogeland gaat het aan de hand van ‘de talentenfluisteraar’ steeds vaker om individueel talent. Het is volgens de aanjagers een recept voor meer levensgeluk.
Jan Bernard Oostwoud (48) uit Groningen en Irma Schuurman (56) uit Onderdendam willen de gemeente Het Hogeland veroveren met een gekanteld beeld over mens en maatschappij. Oostwoud is leidinggevend teamcoach bij Mensenwerk Hogeland, Schuurman is directeur van de Stichting Werk op Maat in Uithuizen. Beiden zijn enthousiast over het gedachtegoed van talentenfluisteraar Luk Dewulf, een Vlaamse pedagoog, en zijn Nederlandse collega Els Pronk.
Gereedschapskist met talenten
„We willen af van het systeem waarin mensen worden beoordeeld op basis van diploma’s en status”, zegt Jan Bernard Oostwoud. „Terug naar de basis. Naar wat er in de kern bij iedereen al aanwezig is: de gereedschapskist met individuele talenten. Wanneer de maatschappij voortbouwt op wat er van nature al is, in plaats van te eisen dat mensen moeite doen om dingen aan te leren, krijg je een heel andere energie. Je biedt mensen de ruimte om in een creatieve flow het beste uit zichzelf te halen. Daardoor is er veel minder kans dat mensen gefrustreerd of overspannen raken en uitvallen.”
Een maatschappij gebaseerd op talentontwikkeling hecht geen waarde aan opleidingsniveaus. Het onderscheid tussen ‘hoog’ of ‘laag’ is wat dat betreft old school. „We willen toe naar een inclusieve samenleving, waarbinnen ieders persoonlijke set van talenten uniek is en ertoe doet”, zegt Irma Schuurman.
De paradox is dat mensen zich zelden vanuit eigen waarneming realiseren waar hun kracht ligt. Ieder individu beschikt over tenminste vijftien talenten, stelt de Vlaamse pedagoog Luk Dewulf, die in totaal 39 talenten definieerde. Het gaat daarbij niet per se om zaken waarin mensen kunnen uitblinken, maar om ‘gewone’ activiteiten die iemand volslagen moeiteloos, op een natuurlijke manier verricht. Pas als anderen zeggen dat ze het bijzonder vinden omdat zij er niet toe in staat zijn, ontstaat het besef dat het misschien een speciale vaardigheid is. En zo werd het concept van de ‘talentenfluisteraar’ geboren.
Nieuw maatschappijbeeld
Sinds de uitgave van zijn eerste boek Ik kies voor mijn talent (2009) heeft Luk Dewulf een volle agenda. Onvermoeibaar houdt hij overal in Nederland en Vlaanderen lezingen om zijn gedachtegoed uit te dragen. In navolging van Dewulf wierp de Nederlandse kindercoach Els Pronk zich op als kindertalentenfluisteraar, om kinderen meer inzicht en zelfvertrouwen, veerkracht en rust te bieden.
„Wie Dewulf hoort spreken, wordt door zijn ideeëngoed aangeraakt”, zegt Jan Bernard Oostwoud. „Ja, I’m a believer . Hoe meer ik me erin verdiep, des te enthousiaster ik word.”
Binnen de gemeente Het Hogeland vond hij een medestander in Irma Schuurman. „We willen Het Hogeland omvormen tot talentvriendelijke gemeente.” De ambitie om daarmee de eerste te zijn in Nederland is inmiddels achterhaald: de Drentse gemeente De Wolden is afgelopen januari officieel uitgeroepen tot eerste Talentgemeente van het land. Eerder was Zwolle al benoemd tot eerste Talentstad.
Gratis cursus
De Vrijwilligersacademie (een samenwerking tussen Mensenwerk Hogeland, Vakland en Werk op Maat) biedt intussen gratis de cursus Talentenfluisteraar aan. Die is inmiddels van start gegaan met een zogenoemde Grootse Dag. Dat was op 20 maart, toen Luk Dewulf en Els Pronk acte de présence gaven in Winsum.
„Zij lieten die dag zien hoe je inzichten in talent kunt gebruiken voor jezelf en voor de mensen om je heen”, zegt Schuurman. „De concepten van talent werden uitgelegd en de verschillende talenten werden in kaart gebracht. Ook letterlijk, want Dewulf heeft talentenkaarten ontwikkeld die helpen om jezelf – of een ander – beter te leren kennen. Deze kaarten brengen meer begrip voor bepaald gedrag van jezelf of van mensen in je omgeving.”
Cursus talentenfluisteraar
Els Pronk geeft twee vervolgcursussen in ’t Wieshoes in Warffum, op 15 april en 4 juni. Ze zijn bedoeld voor Hogelandsters die zelf graag talentenfluisteraar willen worden en zich nog verder in het gedachtengoed willen verdiepen.
„Wie op jonge leeftijd met een talentenfluisteraar in aanraking komt, ontwikkelt al vroeg veel zelfinzicht”, zegt Oostwoud. „Dit kan zoveel omwegen, minder goed uitpakkende keuzes en frustraties in een leven voorkomen. Het biedt je een kans om veel eerder te landen op je plek, in de rol waarin jij het best tot je recht komt.” Een recept voor meer levensgeluk.
„Iemand die in een omgeving werkt waarin niets met zijn of haar ideeën wordt gedaan, raakt gefrustreerd. Als er bij diegene en bij zijn teamleider inzicht is hoe talenten werken en hoe zij zich tot elkaar verhouden, wordt dit conflict herkend en geduid. Dan kan er worden ingegrepen op het moment dat het schuurt. Talenten binnen het werkverband kunnen beter op elkaar worden aangesloten. Dat is wat er gebeurt in een talentvriendelijke werkomgeving. Het is de kunst om mensen met individuele talenten te matchen tot een goed samenwerkend geheel. Talentfluisteraars kunnen daarbij een brugfunctie vervullen.”
Bij de persoon in bovenstaand voorbeeld past de kaart Ideeënfontein uit de toolbox voor jong talent, die Dewulf ontwikkelde. „Kinderen hebben de namen bedacht van alle talentenkaarten”, zegt Oostwoud. Hij legt een kaart op tafel: die van Doordenker. Op de kaart staat onder andere: ‘Een omgeving waarin veel wordt nagedacht over moeilijke vragen past bij jou, vooral als anderen je uitnodigen om je mening te geven.’ Maar ook: ‘Een omgeving waarin snel een beslissing moet worden genomen, is niets voor jou.’ En een tip: ‘Je kunt zo diep in gedachten verzonken zijn dat het lijkt alsof je aan het dagdromen bent. Dat is natuurlijk niet zo, maar dat moet je wel aan anderen uitleggen.’
Openbaring
Voor Rianne Zweers (34) en Marjan Kwakernaak (64), beiden uit Baflo, was de eerste cursus een openbaring. Zweers runt met haar man Gert Stoel in Baflo B&B Op de Roemte, met een longstay voor mensen die tijdelijk rust en ruimte nodig hebben. Op hun erf huurt Marjan Kwakernaak een ruimte met dagbesteding voor de wat oudere doelgroep.
Kwakernaak: „De dagbesteding wordt bezocht door mensen die meestal aan het eind van hun carrière zijn. Er is een nieuwe levensinvulling nodig en mensen zijn daarin zoekende. Met de inzichten van de cursus ga ik op een prettige, creatieve manier met hen het gesprek aan. Vertel me maar wat je motiveert, waar je blij van wordt. Met de kennis van de talentenfluisteraar vraag ik vervolgens door. ‘Hee, hoor ik nu dat jij…’ en dan geef ik ze een talentenkaart waarvan ik het gevoel heb, dat-ie past. Dit is zo’n fijne manier om met iemand contact te maken. Als de kernvraag ‘Waar word jij blij van’ wordt beantwoord, geeft dat vreugde. Ook aan mij.”
Het voeren van een talentengesprek is een kunst op zich, zegt Kwakernaak. „Juist het steeds verder en dieper doorvragen levert nieuwe inzichten op.” Volgens Zweers zijn dit vaak therapeutische sessies. „Het is een intensieve verkenningstocht naar iemands individuele kracht. Altijd staat degene met wie je spreekt centraal. Dit staat haaks op methodes, waarbij vooraf wordt gezegd: ‘We gaan dit of dat doen’.”
De cursus talentenfluisteraar bracht Zweers het inzicht dat coaching haar grote kracht is. „Na de workshop met Els Pronk ben ik een opleiding tot coach gaan doen. Maar de winst zit ‘m voor mij niet alleen in het persoonlijke. De grote winst ligt vooral op het gebied van sociale interactie. Ik maak op een nieuwe manier verbinding van mens tot mens. Op de cursus talentenfluisteraar leerde ik om met heel andere ogen te kijken. Menselijk gedrag kan ik sindsdien beter duiden.”
Senioren hebben in de sterk vergrijzende samenleving volgens Oostwoud een rol van groeiend belang. „Generaties die ik het liefst omschrijf als ‘volwassen ouderen’ worden steeds relevanter als maatschappelijk kapitaal. We hebben niet de luxe dat te negeren. Met een talentvriendelijke aanpak is het mogelijk om ‘stil’ maatschappelijk kapitaal actief te laten worden op een manier, die iedereen voldoening geeft. „De cursus Talentenfluisteraar is een aanrader voor mensen die werken in het sociaal domein en staat in principe open voor iedereen”, zegt Oostwoud. „Er wordt één tegenprestatie verlangd voor het gratis cursusaanbod’’, vult Schuurman aan. „Dat is dat iedere deelnemer tenminste één keer per jaar zijn kennis beschikbaar stelt aan iemand anders en zo de rol van talentenfluisteraar praktiseert.”
